امامت پژوهی

امامت پژوهی

بازخوانی انتقادی دیدگاه اهل سنت درباره آیه تطهیر با تأکید بر مقاله «آیة التطهیر بین السیاق القرآنی والتأویل المذموم»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 بنیاد امامت
2 بنیاد فرهنگی امامت
10.22034/jep.2025.557653.1694
چکیده
آیهٔ تطهیر از مهم‌ترین آیات قرآن کریم در تبیین جایگاه اهل‌بیت پیامبر؟ص؟ و اثبات عصمت و امامت آنان است. از همین رو، در طول قرون گذشته و همچنین در سالیان اخیر، تلاش‌هایی در میان برخی نویسندگان اهل‌سنّت صورت گرفته تا با تفسیری متفاوت، مصادیق آیه و دلالت آن را به‌گونه‌ای دیگر جلوه دهند و از این رهگذر، پایه‌های کلامی شیعه را مورد تردید قرار دهند. از جمله پژوهش‌های اخیر انجام شده در این زمینه، مقاله‌ای با عنوان «آیة التطهیر بین السیاق القرآنی والتأویل المذموم» است. نویسندهٔ این مقاله با رویکرد انتقادی نسبت به دیدگاه شیعه کوشیده است تا با استفاده از سیاق آیات و تحلیل‌های ادبی، «أهل البیت» را شامل همسران پیامبر؟ص؟ نیز بداند، و همچنین ارادهٔ الهی در آیه را بر ارادهٔ تشریعی حمل کرده تا دلالت آیه بر عصمت را نفی کند. پژوهش حاضر با روش تحلیلی _ انتقادی و با تکیه بر منابع و مبانی معتبر نزد اهل‌سنّت به واکاوی و نقد مهم‌ترین دیدگاه‌های مطرح شده در مقالهٔ مذکور پرداخته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اولاً، شأن نزول آیهٔ تطهیر با استناد به روایات صحیح و متواتر در منابع فریقین، منحصراً مربوط به اصحاب کساء؟عهم؟ است و روایات ضعیف‌السند قائل به شمول همسران، فاقد اعتبار هستند. ثانیاً، تحلیل ادبی _ لغوی و قرائن متنی و روایی، معنای خاص عنوان «أهل البیت» را تأیید کرده و آن را شامل همسران پیامبر؟ص؟ نمی‌داند. ثالثاً، ارادهٔ خداوند در این آیه، از نوع تکوینی است که به‌طورِقطعی به اذهاب هرگونه رجس و تطهیر کامل اهل‌بیت؟عهم؟ منجر شده و بر عصمت ایشان دلالت صریح دارد. این مقاله همچنین به شبهات مطرح‌شده در مقالهٔ هدف، از جمله استناد به سیاق، مسئلهٔ تعمیم آیه به سایر ائمه؟عهم؟ و... پاسخی مستدل ارائه کرده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات