امامت پژوهی

امامت پژوهی

نقش‌ بنوعامر بن لؤی در شکل‌گیری و تثبیت جانشینی خلفای نخستین با تکیه بر متون کهن فریقین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش پژوه سطح 4 شیعه شناسی عضو گروه پژوهشی تاریخ مقارن مرکز تخصصی ائمه اطهار علیهم السلام
10.22034/jep.2025.457684.1602
چکیده
پس از رحلت رسول خدا نخستین الگوی انتخاب خلیفه بدون تکیه بر نصّ الهی پدیدار شد. دست‌اندرکاران این نظریه با مشکلات و مخالفت‌های فراوانی روبرو بودند و برای تثبیت آن، نیازمند قدرت اقتصادی، نظامی، سیاسی و فرهنگی قریش بودند که یکی از بطون آن، بنوعامر بن لؤی است. نوشتار پیش رو با تکیه بر منابع کهن تاریخی حدیثی شیعه و اهل‌سنت و با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی به دنبال تبیین ابعاد تاثیرگذاری این بطن قریش در شکل-گیری و تثبیت جانشینی خلفای نخستین است تا اینگونه تبیین مناسبی از جنبه های اثباتی و سلبی نقش آفرینی این بطن در شکل گیری و تثبیت جانشینی خلفای نخستین و شناحت بهتر وقایع تاریخی ارائه دهد. نتایج پژوهش نشان میدهد این بطن به سبب شرایط زندگی در بیابانها از روحیه جنگاوری و توان نظامی بالایی برخوردار بودند. جمعیت زیاد، پیوندهای نسبی با قبایل تیم، عدی و بنی امیه زمینه مناسبی برای نقش‌آفرینی نظامی و سیاسی آنان فراهم آورد. وضعیت اقتصادی، علمی و فرهنگی آنان نیز به گونه‌ای نبود که در این ابعاد ایفای نقش داشته باشند. آنان عمدتاً سربازان و فرماندهان نظامی قدرتمندی بودند که به‌طور غیرمستقیم، در بعد اقتصادی به حاکمیت خلفای نخستین ایفای نقش میکردند. هر چند کشته شدن بسیاری از بنوعامر در سال 18 هجری از حضور پررنگ آنان در دوران عثمان بن عفان و معاویه کاست ولی حضور شخصیت های قدرتمند نظامی در این دوران این خلأ را پر کرد و حضور سیاسی آنان دوباره احیا شد، اما این بار در ابعاد سیاسی و نظامی، کمک فراوانی به معاویه کردند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 فروردین 1404