امامت پژوهی

امامت پژوهی

فهم انصار از حدیث غدیر و دلیل تشکیل سقیفه توسط آنان ناظر به شبهات سلیمان الخراشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پژوهشگر همکار در پژوهشگاه بین المللی المصطفی ص
10.22034/jep.2024.213701
چکیده
بر اساس باور شیعیان، رسول خدا (ص) در غدیر خم امیرمؤمنان (ع) را به جانشنی بلافصل خود معرفی کرده است؛ اما دیگر مذاهب اسلامی مدعی‌اند که در غدیر تنها از لزوم دوست داشتن آن حضرت سخن گفته شده است. آن‌ها برای اثبات این برداشت از غدیر، شبهات و سؤالاتی را به صورت گسترده مطرح کرده‌اند. «سلیمان الخراشی» یکی از نویسندگان معاصر سلفی است که در این موضوع شبهه‌پراکنی کرده‌ است؛ از جمله این‌که «حضور انصار در سقیفه، دلیل بر این است که آنان از حدیث غدیر، امامت و خلافت برداشت نکرده‌اند؛ بنابراین در سقیفۀ بنی‌ساعده حاضر شدند و حکومت را به ابوبکر واگذار کردند. آنان مدعی‌اند که شیعیان در قبال انصار رفتار دوگانه دارند؛ گاهی انصار را به دلیل تشکیل سقیفه مرتد می‌دانند، اما همان‌ها را به خاطر شرکت در جنگ جمل و صفین ستایش می‌کنند.» این نوشتار با هدف پاسخ‌گویی به این شبهه، به این سؤال پاسخ خواهد داد که: آیا انصار از غدیر، ولایت و جانشینی فهمیده بود یا دوستی و محبت؟ همچنین به انگیزه‌های حضور انصار در سقیفه و نیز شرکت آنان در جنگ جمل و صفین خواهد پرداخت. در نگارش این مقاله که با روش توصیفی ـ تحلیلی و با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای اهل‌سنت انجام پذیرفته است، به این نتیجه رسیده‌ایم که: 1. حضور گستردۀ انصار در جنگ جمل و صفین، لوازم و عواقب زیادی برای باورهای مخالفان شیعه دارد؛ از جمله: عدالت و بهشتی بودن همۀ صحابه، مرجعیت دینی، سیاسی و علمی را زیر سؤال می‌برد؛ 2. انصار برای در امان ماندن از ظلم‌های قریش پیش‌دستی کردند و در سقیفه جمع شدند؛ 3. انصار همان برداشت شیعه از حدیث غدیر را داشته‌اند؛ 4. امیرمؤمنان (ع) میزان حق و باطل است و شیعیان، صحابه را با همین میزان می‌سنجند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات