بنیاد فرهنگی امامت امامت پژوهی ‪2588-6533 10 2 2020 09 22 The Wilāya Interior of Quran and The Traditions Which Interpret the Ayāt to Imams’ Virtues باطن ولایی قرآن و روایات تأویل‌گر آیات به مقامات ائمه(ع) 9 44 136664 10.22034/jep.2021.200058.1103 FA مهدی آراسته دانشجوی دکتری رشتۀ علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران، تهران، ایران فتح الله نجارزادگان استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران، تهران، ایران عبدالهادی مسعودی دانشیار گروه تفسیر دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران محمدحسن احمدی دانشیار، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2019 09 01 A short glance at the Shiite Hadith heritage puts forward a large volume of traditions which by the purpose of exhibiting of Wilāya interior of Quran interpret the Quranic verses to Imams’ virtues. This kind of tradition became a distinguished symbol of the Shiite Tafsir legacy. At least, there is a discrepancy between these traditions and others in large number. Therefore, the validity of these traditions is not recognized. Even on the basis of Shiite theological principles, the comprehension and analysis of these traditions always accompanied by difficulty. Thus, some Shiite scholars had many troubles confronting these traditions: some did not comment and just quoted them in their books, and others were confused in reception and explanation of the traditions in different and even opposite views. In this paper, we try to show the correlation of the Wilāya interior of the Quran with the fundamental virtue of the Imams, through the revision of the Wilāya interior of the Quran and within the accepted Shiite theological principles. Thus, we investigate the proving of the Wilāya interior of the Quran and the characteristics that should be considered in the analysis of this revision. نگاهی گذرا به تراث روایی شیعه، حجم قابل توجهی از روایات ناظر بر آیات قرآنی را پیش روی ما می‌نهد که با هدف بازنمایی باطن ولایی قرآن، دست به تأویل آیات به مقامات ائمه؟عهم؟ زده‌اند؛ تا جایی که گویی این نوع روایات، به عنوان نمادی برجسته برای مجموعۀ روایات تفسیری شیعه در‌آمده‌اند. دست‌کم در خصوص شمار چشمگیری از این‌گونه روایات، نوعی ناهمگونی با سایر روایات دیده می‌شود. در‌نتیجه، درک و پذیرش آنها گاه با چالش روبه‌رو بوده است. حتی بر پایۀ مبانی کلامی امامیه نیز، فهم و تحلیل این‌دست از روایات، هماره با صعوبت و درهم‌تنیدگی همراه بوده است؛ به‌گونه‌ای‌که دانشوران شیعه در مواجهه با این روایات، یا تحلیل و تشریح آنها را با سکوت برگزار کرده‌ و به نقل صِرف آنها از منابع پیشین به منابع پسین بسنده کرده‌اند و یا میان معرکه‌ای از آرای گوناگون و گاه متعارض، در پذیرش و تحلیل آنها گرفتار آمده‌اند. در این مقاله، در چارچوب مبانی کلامی پذیرفته‌شدۀ امامیه، در پی آنیم تا با واکاوی ویژگی‌های باطن ولایی قرآن بر پایۀ تحلیل روایات تأویلگر قرآن به مقامات ائمه(ع)، همبستگی باطن ولایی قرآن با شأن بنیادی ائمۀ طاهرین(ع) را در نظاموارۀ دین برنمایانیم. نتیجه این‌که، ضمن اثبات باطن ولایی قرآن، اصول و ویژگی‌هایی را که لحاظ آنها در تحلیل این بازنمایی بایسته است، بررسیده‌ایم.

https://jep.emamat.ir/article_136664_d48cd81c4c9e6d6bf94bd9cf79c4e48e.pdf

بنیاد فرهنگی امامت امامت پژوهی ‪2588-6533 10 2 2020 09 22 A Revision of the Semantic Probabilities of the Tradition of “Only an Imam Abolishes the Imam” واکاوی احتمال های معنایی در روایات «الإمام لا یغسله إلا الإمام» 47 74 136665 10.22034/jep.2021.252544.1240 FA محمد عافی خراسانی دانشجوی کارشناسی ‌ارشد علوم قرآن و حدیث پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران 0000-0003-0697-7886 Journal Article 2021 02 21 The Wāqifite sect believed that only the next Imam is authorized to abolish the previous Imam by using some traditions and considered that as evidence of Imamate and through this way propounded some doubts in the Imamate of Imam Riḍā since he didn’t participate in his father’s funeral abolishment. This tradition became a rule in the doctrine of Imamate and in addition to the Imamate of Imam Riḍā, could make some challenges on the Imamate of Imam Jawad, as he also was not present in his father abolishment. Thus, the study of these traditions is of significance. Of the most important steps in the study of these traditions is their meaning. So, this article tries to survey the various semantic probabilities that could be deduced from this rule. The best meaning of these traditions according to the literal and historical indications and a general survey of all the sources of these traditions is discussed in the paper. فرقۀ واقفیه با استفاده از روایاتی، غسل امام پیشین توسط امام بعدی را یکی از نشانه‌های امامت تلقی کرده‌اند و از این راه، نسبت به امامتِ امام رضا(ع)، که هنگام غسلِ بدنِ مطهرِ امام کاظم(ع) _حداقل در ظاهر_ در بغداد حضور نداشتند، اشکال می‌کردند. این مسئله، در عمل به شکل یک قاعدۀ کلامی مهم درآمده است و در صورتِ پذیرشِ آن توسط امامیه، می‌تواند علاوه بر امامت امام رضا(ع)، در امامت امام جواد(ع) نیز تشکیک کند؛ چرا‌که ایشان نیز _حداقل در ظاهر_ در غسل پدر حاضر نبوده‌اند. از‌این‌رو، بررسی این مهم، اهمیت بسزایی دارد. از مهم‌ترین گام‌ها در بررسیِ این قاعده، بررسی معنای آن _ بر فرضِ صدورِ اصل آن_ است. در همین راستا، این مقاله در پی بررسی احتمال‌های گوناگونی است که می‌توان از این قاعده تصور کرد. هم‌چنین می‌کوشد تا با استفاده از قرینه‌های مختلفِ لفظی و تاریخی و با نگاهی جامع به همۀ مدارکِ این قاعده، بهترین احتمال معنایی را برای آن مشخص سازد.

https://jep.emamat.ir/article_136665_80d5fcfed347d07d1c971bb26ccea44c.pdf

بنیاد فرهنگی امامت امامت پژوهی ‪2588-6533 10 2 2020 09 22 A Revision of Nawbakhtī and Shi’ite -Converted Mu’tazilites on Imamati with Focus on Ibn-Qiba بازخوانی امامت در اندیشۀ نوبختیان و معتزلیان شیعه ‌شده با تأکید بر آرای ابن‌ قبه رازی 77 106 136666 10.22034/jep.2021.282425.1300 FA محمد هادی فرقانی دانش‌پژوه سطح چهار رشتۀ امام‌شناسی حوزۀ علمیۀ قم، قم، ایران Journal Article 2021 04 21 Today the history of Imamite is involved with the history of Imamite theology and it could not be comprehended without knowing all the Imamite theological schools including Medina, Kufa, Qom, Baghdad, Rey, Hilla, Isfahan, Shiraz, etc, and could not be revised without of these schools be considered. The formation of these schools in various geographical regions results in changes and evolutions in the method and content of Islamic theologians in the related issues, especially in Imamate. This paper tries to revise the doctrine of Imamate among the first Imamite theologians in Baghdad before Shaykh Mufid and his prominent students. This study emphasizes on the views of the Nawbakhtī family and the Shiite-converted Mu’tazilite, especially Ibn Qiba, and compared their beliefs in the most important issues of Imamate. Although these two currents had some difference in method and approach, in which some theologians were inclined to and influenced by the theorists Kufa theologians and some had intemperate attention to reason like the Mu’tazilites, they had some similarities which the most important one is their gradual separation from the Kufa school and their tendency to the Mu’tazilite theological system. امروزه تاریخ امامیه چنان با تاریخ کلام در هم آمیخته است که شناخت آن بدون آشنایی با اندیشه‌های متکلمان امامیه در مدارس مختلف کلامی، از مدینه، کوفه و قم تا بغداد، ری، حله، اصفهان، شیراز و... ، و بازخوانی آنها، بسی دشوار و گاه غیرممکن به نظر می‌رسد؛ مدرسه‌هایی که در محیط‌های جغرافیایی ناهمگون شکل گرفته‌اند و پراکندگی آنها در مسیر تاریخ، منشأ پیدایش تغییر و تطوراتی در روش و محتوای اندیشۀ متکلمان اسلامی در مباحث مختلف کلامی، به‌ویژه در مباحث امامت شده است. این نوشتار به بازخوانی و بررسی مسئلۀ «امامت» در اندیشۀ نخستین متکلمان امامی مدرسۀ بغداد قبل از ظهور مرحوم شیخ مفید و شاگردان برجستۀ او اختصاص یافته است و با تأکید بر آرا و کلمات متکلمان بزرگ خاندان نوبخت و نیز معتزلیان شیعه‌شده، به‌ویژه ابن‌قبه رازی، به مقایسۀ آنها با یکدیگر در اهم مسائل امامت، می‌پردازد. اگر‌چه این دو جریان تفاوت‌هایی در روش و رویکرد با یکدیگر داشته‌اند _ که در میان آنها از گرایش به سمت متکلمان نظریه‌پرداز کوفه و تأثیر‌پذیری از آنها تا توجه بیش‌از‌اندازه به عقل و هم‌نوایی در برخی مباحث امامت با رویکرد عقل‌گرایی معتزلیان به چشم می‌خورد_ اما اشتراکاتی نیز با یکدیگر داشته‌اند که مهم‌ترین آنها را می‌توان دور‌شدن تدریجی از روش و محتوای متکلمان مدرسۀ کوفه و نزدیک‌شدن به دستگاه کلامی معتزلی دانست.

https://jep.emamat.ir/article_136666_c7210c502f2a218cec69c27600a8e411.pdf

بنیاد فرهنگی امامت امامت پژوهی ‪2588-6533 10 2 2020 09 22 The Hermeneutic Movement of Abbasids and the Cultural Revolution of Imam Hasan Askari جنبش هرمنوتیکی عباسیان و انقلاب فرهنگی امام حسن عسکری(ع) 109 151 136667 10.22034/jep.2021.248130.1229 FA حامد حبیبی کارشناس ارشد شیعه‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران احمد سعدی دانشیار، دانشکدۀ الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران مسلم محمدی دانشیار، دانشکدۀ الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2021 05 04 This paper tries to discuss how the hermeneutic movement was founded in the Abbasid period and to declare its motives and background and the manner of Imam ‘Askarī to contrast this event. The aim of the study is to find the function of the Abbasid regime and their hermeneutic method and social behavior of the elites and the actions and deeds done by the Imams and Shiites to confront the movement. After the Abbasid inauguration, an important movement was formed to translate the Greek and philosophical works. In this line, the Mu’tazilite received political support. Meanwhile, with the collaboration of foreign translators, especially the Christians, a hermeneutic movement founded and influenced the approach of all intellectual schools, even the Ahl al-Ḥadīth, the traditionalist, the opponents of Mu’tazilites, philosophers, and the reason-oriented currents. In this period, the oral system of Umayyad converted into the written one and this was the comprehensive plan to distort the religion and to eliminate the Shiite Imams. It should be noted, as the movement continued the acts of Shiite Imams and their companions. Imam ‘Askarī founded a written movement, which was unprecedented among the 250 years of the presence of Imams and contrasted the philosophical movement. چکیده مقالۀ حاضر در صدد بررسی چگونگی شکل‌گیری جنبش هرمنوتیکی در دوران عباسیان و روش‏ها، انگیزه‏ها و زمینه‏های پیدایش آن و نیز شیوۀ مقابلۀ امام عسکری(ع) با این جریان است. هدف از این مطالعه، شناخت عملکرد سیستم حاکم عباسیان و روش‏های هرمنوتیکی و رفتارهای اجتماعی جوامع کلامی و مسئولان وقت و کشف منشور اقدامات و رفتارها و مبانی فکری امام و امت در تقابل با این جنبش است. با روی‌کار‌آمدن عباسیان، نهضت بزرگی در دنیای اسلام، جهت ترجمۀ آثار یونانی و فلسفی به راه افتاد. در ازای آن، جریان‏های کلامی از‌جمله معتزله تقویت شدند. در دل این ماجرا، به کمک مترجمان بیگانه _ خصوصاً مسیحیان_ جنبشی هرمنوتیکی و تأویل‌گرا شکل گرفت و رویکرد همۀ مکاتب فکری، حتی اهل حدیث، سنت‌گرایان، مخالفان معتزله، فلاسفه و جریان‏های وابسته به کلام عقلی نیز به تأویل‌گرا گرایش یافت. در این دوره، فرهنگ شفاهی امویان به فرهنگ مکتوب عباسیان تبدیل شد و این مهم، برنامۀ جامع حاکمیت عباسی برای تحریف معنوی دین و طرد‌نمودن امامان شیعه(ع) و جانشینان حقیقی پیامبر خدا(ص) در جامعه بود. لازم به ذکر است که هر‌چه به سوی آینده پیش می‏ رویم، موج فکری_ فرهنگی ائمۀ شیعه(ع)و اصحاب ایشان نیز گسترده‏تر می‏شود. امام عسکری(ع) در مقابل این جریان و توطئۀ دشمنان، انقلاب فرهنگی مکتوبی به راه انداخت که در تاریخ 250 سالۀ امامان شیعه بی‌نظیر بود و با جنبش هرمنوتیک فلسفی، مقابلۀ جدی نمود.

https://jep.emamat.ir/article_136667_9e21dcade99291ea2ef17d12015c00ab.pdf

بنیاد فرهنگی امامت امامت پژوهی ‪2588-6533 10 2 2020 09 22 Partisanship Against Banī Hāshim in the Time of Prophet: Symptoms, sides, and the Backgrounds of Opposition with the Hāshimite Imamate تحزّب در برابر بنی‌هاشم در دوران پیامبر(ص) (1-11 ق): نشانه‌ها، سویه‌ها و زمینه‌های مخالفت با امامت هاشمی 155 196 136669 10.22034/jep.2021.240370.1205 FA سید محمد موسوی نسب مبارکه دانشجوی دکتری تاریخ تشیع دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران اصغر منتظر القائم استاد گروه تاریخ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران سید اصغر محمودآبادی استاد‌ گروه تاریخ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران سید مهدی لطفی دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2020 07 20 Banī Hāshim and the prophet’s progeny were put aside after his death. One of the prominent theories in explanation of this event is the existence of pre-agreement of some companions in the life of the Prophet. However, the symptoms, the sides, and the backgrounds of these agreements had not been received enough attention yet and, on the other hand, the provided reasons are not sufficient or did not support the claim. Thus, this paper tries to study and analyze the symptoms, dimensions, processes, and backgrounds of currents that founded a kind of partisanship in the time of the Prophet. In this study, there was serious partisanship among the Qurayshite and non-Qurayshite Muslims against Banī Hāshim that originated in the pre-Islamic competition, the battle in the time of Prophet, the succession of the Prophet, and Imam Ali’s intolerance in religion. بنی‌هاشم و خاندان پیامبر(ص) پس از رحلت ایشان به حاشیه رانده شدند. یکی از نظریات مطرح در تبیین این پدیدۀ تاریخی، وجود تفاهمات پیشینی برخی اصحاب در دوران حیات پیامبر؟صل؟ می‌باشد. با این حال، از سویی نشانه‌ها، سویه‌ها و زمینه‌های این تفاهمات مورد واکاوی کافی قرار نگرفته است و از سوی دیگر، عمدتاً ادلۀ ارائه‌شده اندک بوده و یا در مواردی از دلالت بر مدعا قصور داشته‌ است. بدین‌رو در جُستار حاضر در صدد بررسی و تحلیل نشانه‌های پیدایش، ابعاد، روند و زمینه‌های جریانی هستیم که در دوران پیامبر؟صل؟ نوعی از تحزّب را در برابر بنی‌هاشم شکل داده بود. بر اساس این پژوهش، تحزّبی جدّی در میان برخی مسلمانان قریشی و غیر‌قریشی علیه بنی‌هاشم وجود داشته که رقابت‌های پیشا‌اسلامی، نبردهای عصر نبوت، چشم‌انداز جانشینی و عدم تسامح امام علی بن ابی‌طالب(ع) در دین، به نحو چشمگیری در پیدایش آن نقش داشته است.

https://jep.emamat.ir/article_136669_1d6debc9b0310913b81d2d52258b8b27.pdf

بنیاد فرهنگی امامت امامت پژوهی ‪2588-6533 10 2 2020 09 22 A Critique Analysis to Methods of Faiṣal Noor’s Encounter with the Tradition of Imams’ Infallibility تحلیل انتقادی روش های فیصل نور در برخورد با روایات عصمت امام 199 224 136670 10.22034/jep.2021.233371.1181 FA زکیه فلاح یخدانی دانش‌پژوه سطح چهار رشتۀ کلام جامعة ‌الزهرا، قم، ایران ابراهیم علی پور استادیار، پژوهشکدۀ فلسفه و کلام اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران Journal Article 2020 09 24 Infallibility (‘Iṣma) is a fundamental principle in Prophecy and Imamate and is a special characteristics of Shiite belief. Faiṣal Noor, a contemporary Wahhabi scholar, in a chapter of his book “al-Imāma wa al-Naṣṣ” renounced the doctrine of Imam’s ‘Iṣma and tried to challenge this idea according to the Shiite accepted principles and the traditions in Shiite books. The manner he narrated and exerted the traditions in his book is full of fallacy and distortion, and needs to be analyzed critically. This paper tries to review the most important manner of Faiṣal Noor confronting the Shiite traditions and to criticize samples of his arguments. This study aims to show his fallacies that he used method against the method of accurate criticism. Of his most important method is citing weak (ḍa’īf) and spurious traditions, purposeful segmentation, distortion of traditions, citing one hadith with neglecting other traditions. عصمت از ارکان اعتقادی امامت و نبوت و از مختصات اعتقادی شیعه محسوب می‌شود. فیصل‌نور، یکی از وهابیان معاصر، در بخشی از کتاب الامامة و النص، منکر عصمت امام شده و به زعم خود، این مسئله را بر اساس مبانی مورد پذیرش شیعه و روایات موجود در منابع شیعیان به چالش کشیده است. نحوۀ استفادۀ وی از روایات، مصداق مغالطه و تحریف و نیازمند تحلیلی انتقادی است. این نوشتار با به‌کارگیری روش توصیفی _ تحلیلی تلاش کرده است مهم‌ترین شیوه‌های فیصل‌نور در مواجهه با روایات شیعه را مورد بررسی قرار دهد و با تحلیل نمونه‌هایی از مستندات او ذیل هر روش و نیز نشان‌دادن مغالطات و القائات انحرافی وی، ثابت کند که او برای حق‌جلوه‌دادن ادعای باطل خود مبنی بر عدم عصمت امام، روش‌هایی مخالف با اصول و قواعد صحیح نقد اتخاذ کرده است. از مهم‌ترین این روش‌ها، استناد به روایات جعلی و ضعیف، تقطیع هدفمند، تحریف روایت، استناد به یک حدیث و غفلت از خانوادۀ احادیث، القای پیش‌فرض‌های نادرست به مخاطب و ظاهرگرایی است.

https://jep.emamat.ir/article_136670_69473cd5bc198242c57933b6626cdce6.pdf